Dlaczego Odporność Psychiczna jest ważna?

Badania prowadzone w środowiskach biznesowych, edukacyjnych i sportowych nieustannie wskazują, że Odporność Psychiczna jest bezpośrednio związana z:

efektywnością osobistą:

Badane osoby wykazują większą efektywność w zakresie ilości i jakości wykonywanej pracy.

W sferze edukacji występuje przejrzysta zależność pomiędzy odpornością psychiczną o zdawalnością egzaminów i testów na wszystkich poziomach edukacyjnych. Badania jednoznacznie wskazują, że około 20% odchyleń efektywności danej osoby zdającej egzaminy może być przypisane poziomowi jej odporności psychicznej.
Badania prowadzone na różnorakich stanowiskach pracy, np. w call centers, grupach zarządczych itd. wskazują istnienie podobnych zależności.

Ponadto, wzorce tego rodzaju można zaobserwować na wyższym poziomie agregacji, porównując odporność psychiczną grup i instytucji z ich wynikami. Odporność psychiczna stanowi więc zarówno kwestię organizacyjną jak i kulturową.

pozytywnym zachowaniem:

Im wyższy poziom Odporności Psychicznej, tym bardziej pozytywne wzorce zachowań demonstrowane przez daną osobę.
Osoby takie przyjmują podejście „dam radę”, w związku z czym istnieje ewidentny dowód na to, że im wyższy poziom odporności psychicznej, tym chętniej dana osoba zaangażuje się działania, w których uczestniczy (zadając pytania, angażując się w dyskusje, zgłaszając się na ochotnika do przeprowadzenia różnorodnych zadań itd.).
Osobom takim znacznie łatwiej jest zaakceptować zmianę, dostrzec aspekty pozytywne tam gdzie inni widzą tylko negatywne, a także chętniej zaakceptować odpowiedzialność.

ogólnym dobrostanem, pozytywnym nastawieniem:

Im wyższy poziom Odporności Psychicznej, tym wyższe poczucie dobrostanu, pozytywny odbiór świata zewnętrznego. Przekłada się to na następujące efekty:

  • zwiększona frekwencja/zmniejszenie tendencji do absencji
  • lepsze radzenie sobie z trudnymi dniami i przeciwnościami
  • brak poczucia bycia wykorzystywanym czy doświadczanym przez los
  • umiejętność postrzegania niepowodzeń w kategoriach okazji do rozwoju i uczenia się i szybszego powrotu do równowagi
  • lepsza jakość snu

aspiracjami:

Badania wskazują, że Odporność Psychiczna wykazuje pozytywną korelację z aspiracjami zawodowymi. Osoby odporne psychicznie wydają się być ambitniejsze. Może to stać się szczególnie istotne w sferze zawodowej związanej z pomocą socjalną, gdzie często przeważa poczucie rozpaczy i bezradności.

atrakcyjnością na rynku pracy:

Istnieje jasna zależność pomiędzy poziomem Odporności Psychicznej danej osoby, a jej zdolnością do znalezienia pracy, a zwłaszcza interesującej jej pracy. Osoby o wyższej odporności psychicznej są bardziej konkurencyjne.

Istnieją dowody wskazujące, że programy edukacyjne na wyższych szczeblach kształcenia, które umożliwiają uzyskanie kwalifikacji i umiejętności, ale nie Odporności Psychicznej, nie dostarczają oczekiwanych rezultatów.

Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w przypadku wykorzystywania narzędzi doradczych do planowania kariery, na przykład Prevue for Careers.

współczynnikiem ukończenia studiów:

Niektóre badania wskazują silny związek pomiędzy poziomem odporności psychicznej a prawdopodobieństwem ukończenia przez studenta danego programu studiów lub projektu.

Ma to także związek z projektami prowadzonymi w środowisku zawodowym – jest bardziej prawdopodobne, że odporne psychicznie osoby ukończą powierzony im projekt o czasie i zgodnie z założeniami.

Pozostałe korzyści:

Rozwój psychologicznej i emocjonalnej odporności, jak również odporności psychicznej stanowi bardzo istotną umiejętność życiową. Jak ujął to jeden z dyrektorów zajmujący się kształceniem dzieci „nie chodzi tylko o to, że w wielu przypadkach jesteśmy w stanie zwiększyć efektywność pracy młodego człowieka – te szczególne umiejętności są korzystne praktycznie we wszystkich sytuacjach, z którymi zetknie się on w swoim życiu”.

Koncepcja 4 C

Zrozumienie modelu odporności psychicznej – koncepcja 4C

Model 4C opisuje cztery elementy które determinują Odporność Psychiczną.

Kontrola (Control)
Definicja: Kontrola to zakres, w którym osoba czuje, że steruje swoim życiem. Niektóre osoby wierzą, że mogą wywrzeć znaczący wpływ na swoje środowisko pracy, wnieść różnicę, dokonać zmian. Z drugiej strony, inni czują że wynik zdarzeń jest poza ich osobistą kontrolą oraz że nie są w stanie wywrzeć jakiegokolwiek wpływu zarówno na samych siebie, jak i innych. W przypadku kontroli mówimy o jej dwóch wymiarach: kontroli emocji oraz kontroli nad życiem (poczucie sprawczości).

Zaangażowanie (Commitment)

Definicja: ta skala składowa mierzy zakres, w obrębie którego dana osoba jest w stanie wytrwać w realizacji celu lub powierzonego zadania. Poszczególni ludzie różnią się pomiędzy sobą stopniem skoncentrowania na celach lub realizowanych zadaniach. Niektórzy łatwo się rozpraszają, nudzą lub koncentrują swoją uwagę na innych celach, podczas gdy inni są w stanie łatwiej wytrwać w zamierzeniach.

Wyzwanie (Challenge)

Definicja: Ludzie różnią się swoich podejściach do wyzwań. Niektórzy uważają wyzwania i problemy za szanse, natomiast inni skłaniają się do postrzegania sytuacji wyzwania jako zagrożenia.

Niniejsza skala, mierzy zakres, w jakim dana osoba skłonna jest postrzegać wyzwanie jako szansę. Osoby osiągające wysokie wyniki na tej skali mają tendencje do aktywnego wyszukiwania sytuacji umożliwiających samodzielny rozwój, podczas gdy osoby notujące niskie wyniki będą unikać sytuacji wyzwania – ze strachu przed porażką lub niechęci do wysiłku.

Pewność siebie (Confidence)
Definicja: osoby o wysokiej pewności siebie wierzą w sukces realizowanych zadań, które mogą być uznane za zbyt trudne przez osoby o podobnych zdolnościach, ale z niższym poziomem pewności siebie.

Opublikowany w 2002 roku model pomiaru Odporności Psychicznej opierający się na modelu 4C i kwestionariusz MTQ48 w stały się istotnym elementem oceny osobowości, znajdującym zastosowanie w wielu dziedzinach życia zawodowego i prywatnego osób badanych.

Wciąż powiększający się zakres przekonywujących dowodów wskazuje, że miara ta ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie istotna jest efektywność, pozytywna reakcja na zmianę oraz stres,  dobrostan i pozytywne nastawienie do otaczającej nas rzeczywistości.

Do rozwoju koncepcji Odporności Psychicznej oraz modelu 4C który opisuje poszczególne elementy jakie składają się na naszą odporność psychiczną przyczyniło się wielu znaczących badaczy i psychologów. Są wśród nich dr Susanne Kobasa, która rozwijała koncepcję “twardości” (ang. hardiness), Richard Dientsbier, północnoamerykański psycholog-terapeuta, który wykorzystywał ćwiczenia terenowe do przetestowania szeregu hipotez o sposobach w jaki ludzie się rozwijają. Jim Loehr, czołowy psycholog sportowy, jako pierwszy wprowadził do języka potocznego określenie Odporność Psychiczna.

Loehr określił Odporność Psychiczną jako: “zdolność do stałego działania w górnym przedziale możliwości danego człowieka niezależnie od występujących okoliczności konkurencyjnych” (1982). Połączył on pojęcie Odporności Psychicznej z wydajnością w rozumieniu sportowym. Zidentyfikował 4 kluczowe czynniki i stworzył prosty kwestionariusz. Czynniki te to:

  • elastyczność emocjonalna
  • reaktywność emocjonalna
  • siła emocjonalna
  • odporność emocjonalna

Loehr zasugerował, że Odporność Psychiczna to podstawowa jakość cechująca umysły zwycięzców.

Kolejną ważną postacią i propagatorem koncepcji Odporności Psychicznej jest Profesor Peter Clough. Clough, jako psycholog sportowy i psycholog pracy zaangażował się w badania odporności psychicznej w sporcie.

Jednocześnie profesor Clough pracował z Dougiem Strycharczykiem dyrektorem zarządzającym w firmie AQR International nad programem dla służby celnej Wielkiej Brytanii, który obejmował przeprowadzenie ocen na grupie siedmiuset osób, wysokiej rangi kierowników z użyciem szeregu testów, ćwiczeń i uzyskując stosunkowo jednorodne i spójne dane. Clough i Strycharczyk uzyskali zgodę na zebranie danych o uczestnikach, których poprosili o wypełnienie nowo utworzonego kwestionariusza – odporności psychicznej. Szereg innych dużych instytucji poproszono o dostarczenie podobnych danych. Uzupełniono je danymi zebranymi od studentów uczestniczących w teście.
W rezultacie badacze byli w stanie:

  • potwierdzić znaczenie aspektu pewności siebie
  • stworzyć i sformułować bardziej kompletny obraz pojęcia odporności psychicznej
  • skonstruować odpowiedni kwestionariusz – MTQ48
  • rozpocząć badanie zastosowań praktycznych i zastosować podejście rozwojowe

postrzegać wyzwanie jako szansę. Osoby osiągające wysokie wyniki na tej skali mają tendencje do aktywnego wyszukiwania sytuacji umożliwiających samodzielny rozwój, podczas gdy osoby notujące niskie wyniki będą unikać sytuacji wyzwania – ze strachu przed porażką lub niechęci do wysiłku.

Pewność siebie (Confidence)
Definicja: osoby o wysokiej pewności siebie wierzą w sukces realizowanych zadań, które mogą być uznane za zbyt trudne przez osoby o podobnych zdolnościach, ale z niższym poziomem pewności siebie.

Opublikowany w 2002 roku model pomiaru Odporności Psychicznej opierający się na modelu 4C i kwestionariusz MTQ48 w stały się istotnym elementem oceny osobowości, znajdującym zastosowanie w wielu dziedzinach życia zawodowego i prywatnego osób badanych.

Wciąż powiększający się zakres przekonywujących dowodów wskazuje, że miara ta ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie istotna jest efektywność, pozytywna reakcja na zmianę oraz stres,  dobrostan i pozytywne nastawienie do otaczającej nas rzeczywistości.

MTQ48 - badanie indywidualnej i zespołowej Odporności Psychicznej

MTQ48 został stworzony jako odpowiedź na konkretne potrzeby środowiska biznesowego. Jego celem jest znalezienie odpowiedzi na 4 kluczowe pytania zajmujące większość wyższej rangi menedżerów:

  • dlaczego niektórzy ludzie są w stanie radzić sobie z czynnikami stresu, presją i wyzwaniami lepiej od innych?
  • czy można zmierzyć silne i słabe strony poszczególnych osób w zakresie ww. umiejętności?
  • czy można poprawić „odporność psychiczną” ludzi w celu zwiększenia ich wydajności?
  • czy można oszacować efektywność środków interwencyjnych, z który wszystkie uważane są za efektywne?

Ponad 8 lat dogłębnych i innowacyjnych badań pozwoliło Peterowi Clough i Keithowi Earle stworzyć narzędzie, umożliwiające udzielenie twierdzących odpowiedzi na powyższe, a także inne, pytania.

Początkowo, pojęcie i kwestionariusz zostały zastosowane głównie w świecie biznesu – celem wsparcia pracowników i menedżerów w zwiększaniu efektywności pracy, zwłaszcza w środowiskach stawiających duże wyzwania (np. służbach ratunkowych) lub piętrzących się przeciwności (np. w czasie kryzysu ekonomicznego 2008/09). Obszary te stanowią oczywiste pola zastosowań koncepcji odporności psychicznej i MTQ48

 

MTQ48 - Warsztaty Licencyjne

AQR International prowadzi cykliczne Warsztaty Licencyjne z narzędzia MTQ48. Są to 2-dniowe zajęcia prowadzone przez naszą ekspertkę od Odporności Psychicznej, Sylwię Rybak. Zajęcia są prowadzone w Krakowie i Warszawie, ale w miarę zainteresowania, zorganizujemy warsztaty w innych miastach Polski.

Szczegółowe informacje nt. nadchodzących terminów jak i plan zajęć można skonsultować na naszej stronie wydarzenia: https://aqrinternational.co.uk/event/plmtq48

Spotkanie z Dougiem Strycharczykiem - współtwórcą i propagatorem Koncepcji 4 C

Doug Strycharczyk jest współtwórcą Koncepcji Odporności Psychicznej Koncepcji 4 C. Jego wieloletnia pasja, zaangażowanie, nieugiętość w propagowaniu ‘Odporności Psychicznej’ jak też praca z koncepcją przyczyniły się do rozwoju samej Koncepcji. To dzięki pracy Douga wiemy, że dwie skale, które początkowo nie posiadały pod-skal wykazują się wielozłożonością. Dokładne informacje można uzyskać w książce wydanej przez GWP ‘ODPORNOŚĆ PSYCHICZNA Strategie i narzędzia rozwoju’.

Doug występuje jako gość specjalny na konferencjach, wykładach ale również prowdzi webinary. Zainteresowanych zgłębieniem tematu odsyłamy do nagrań na Youtube:

How to develop Resilient Confident Organisations | Doug Strycharczyk

No ifs and buts learn to become mentally tough | European CEO

Overview of mental toughness 4Cs model 

Recording of ISC Webinar on Mental Toughness at Independent Schools

Pin It on Pinterest